Dt. Tansu Köker

Baş Dönmesi (Vertigo)

Nedir?

Baş dönmesi, birçok kişinin yaşadığı rahatsız edici bir yakındır. Vertigo, kişinin kendisinin veya çevrenin dönüyormuş gibi hissedilmesidir; denge kaybı, bulantı ve kusma eşlik edebilir. Sık nedenlerden biri, iç kulaktaki denge organının işlevinin bozulmasıdır.

Tüm baş dönmeleri vertigo değildir. Sersemlik, dengesizlik veya tansiyon düşmesine bağlı baygınlık hissi farklı mekanizmalarla oluşur. Bu nedenle şikayetin niteliği, süresi, tetikleyici hareketler ve eşlik eden bulgular (işitme kaybı, kulak çınlaması, baş ağrısı, çift görme) dikkatle dinlenir.

Kimler değerlendirmeye başvurmalıdır?

Kısa süren, tekrarlayan dönme hissi, yatakta dönmekle tetiklenen ataklar, kulak dolgunluğu, işitme değişikliği veya çınlama ile birlikte baş dönmesi olan kişiler KBB değerlendirmesinden yarar görebilir. Şiddetli, ani, nörolojik bulgu eşlik eden (konuşma bozukluğu, yüz düşüklüğü, şiddetli baş ağrısı, çift görme, yürüyememe) baş dönmesinde acil başvuru gerekir.

Vertigonun olası nedenleri arasında benin paroksismal pozisyonel vertigo (BPPV), iç kulak iltihabı veya vestibüler nörit, Meniere hastalığı, migren ilişkili vertigo ve bazı ilaçların yan etkileri yer alır. Daha seyrek olarak merkezi sinir sistemi kaynaklı nedenler de söz konusu olabilir. Stres, yorgunluk, düşük kan şekeri veya tansiyon dalgalanmaları da dengesizlik hissini artırabilir; bunlar her baş dönmesinin nedeni olarak tek başına öne sürülemez. Tanı koymak hekimin işidir.

Nasıl Değerlendirilir ve Tedavi Edilir?

1
Muayene ve testler
Kulak, işitme ve denge testleri ile muayene yapılır.
2
Pozisyon manevraları
Gerektiğinde pozisyon manevraları ve ileri tetkikler planlanabilir.
3
Nedene göre tedavi
Tedavi, vertigonun nedenine göre değişir.
4
BPPV’de manevra
BPPV’de kanalit yeniden konumlandırma manevraları sık kullanılır.
5
İç kulak ve Meniere
İç kulak iltihabı veya Meniere şüphesinde ilaçlar, diyet ve izlem söz konusu olabilir.
6
Migren ve stres
Migren veya stresin rol oynadığı tablolarda ilgili yaklaşım önerilir.

İyileşme Süreci

Pek çok vertigo türü uygun yaklaşımla kontrol altına alınabilir; süre ve yanıt kişiden kişiye değişir. Bazı hastalarda denge rehabilitasyon egzersizleri önerilir. “Tamamen geçeceğine” dair garanti verilemez. Tekrarlayan ataklarda izlem ve tetikleyicilerin gözden geçirilmesi önemlidir.

Evde ani hareketlerden kaçınmak, yataktan yavaş kalkmak ve atak sırasında güvenli bir yerde oturmak pratik önlemlerdir. Bunlar tedavinin yerini tutmaz.

Ani hareketlerden kaçınılmalıdır.
Yataktan yavaş kalkmak önerilir.
Atak sırasında güvenli bir yerde oturmak gerekir.
Bazı hastalarda denge rehabilitasyon egzersizleri önerilir.
Tekrarlayan ataklarda izlem ve tetikleyicilerin gözden geçirilmesi önemlidir.

Sık Sorulan Sorular

Vertigo ile basit baş dönmesi aynı mıdır?
Hayır. Vertigo, dönme hissiyle karakterizedir. Sersemlik veya denge bozukluğu başka nedenlere de bağlanabilir. Ayırım muayene ile yapılır.
Vertigo tehlikeli midir?
Pek çok olgu iç kulak kaynaklıdır ve uygun şekilde yönetilebilir. Ancak ani, şiddetli ve nörolojik bulgu eşlik eden ataklar acil değerlendirme gerektirir. Tehlike, nedenine göre değişir.
Evde hangi önlemler işe yarar?
Ani baş hareketlerinden kaçınmak, yavaş ayağa kalkmak ve hekimin gösterdiği manevra veya egzersizleri doğru uygulamak yardımcı olabilir. Rastgele ilaç kullanmak önerilmez.
Baş dönmesi tamamen geçer mi?
Pek çok vertigo türü uygun yaklaşımla kontrol altına alınabilir; süre ve yanıt kişiden kişiye değişir. “Tamamen geçeceğine” dair garanti verilemez. Tekrarlayan ataklarda izlem önemlidir.

Hakkımızda

Op. Dr. Hakan Dabak, Konya’daki muayenehanesinde kulak, burun ve boğaz hastalıklarının tanı ve tedavisinde hizmet vermektedir.

İletişim Bilgileri

hakan.dabak@gmail.com

0505 403 30 42

Karatay / Konya